'बरु संकटकाल आजभन्दा कम खतरनाक थियो'

शेर्पाखबर

२०७५ भाद्र १५, शुक्रबार


पाँच मानव अधिकारकर्मीहरुको गिरफ्तारीमाथि प्रश्न उठाउँदै सर्वोच्च अदालतमा याचिका दायर गर्ने पाँच जना मध्येमा इतिहासकार रोमिला थापर पनि सामेल छिन् ।

बीबीसी संवाददाता विनीत खरेसँग कुरा गर्दै रोमिला थापरले पछिल्लो चार वर्षमा देशमा डर र त्रासको माहौल बढेको र यो माहौल संकटकालको तुलनामा अझ डरलाग्दो भएको बताइन् ।

इतिहासकार रोमिला थापरले पाँच मानवअधिकारकर्मीमाथि भइरहेको कारवाहीमा यसो भनिन्ः

महाराष्ट्र प्रहरीले यी पाँच मानव अधिकारकर्मीको घरमा पुगेर भन्यो कि हामी तपाईंलाई पक्राउ गर्दैछौँ । हामीले आफ्नो याचिकामा भनेका छौँ उनीहरु स्थापित र चर्चित व्यक्तित्व हुन्, कुनै अपराधी होइनन् जसलाई तपाईंहरु उनीहरुलाई उठाएर जेलमा हाल्न सक्नुहुन्छ ।

यसमा हामीले जान्न चाह्यौँ किन उनीहरुमाथि लगाइएको आरोप के हो र के प्रमाणित गर्न चाहनुहुन्छ र यसको प्रक्रिया के हो ?

भारतमा एकैपटक कयैन अभियानकर्मी पक्राउ
यसमा सर्वोच्च अदालतमा सुनुवाई भयो र अदालतले उनीहरुलाई एक हप्तासम्म आ–आफ्नो घरमा नजरबन्द राख्न आदेश दिएको छ । उनीहरुलाई जेल पठाउने आदेश दिइएन । सर्वोच्च अदालतमा यस मामिलामा अर्को सुनवाई हुनेछ ।

म उनीहरुलाई व्यक्तिगतरुपमा चिन्दछु । यदी तपाईं कसैलाई पक्राउ गर्दै हुनुहुन्छ भने तपाईंसँग उनीहरुलाई किन पक्राउ गरिँदैछ भन्ने पूर्ण जानकारी हुनुपर्छ । गिरफ्तारीको प्रक्रिया पनि हुन्छ जहाँ उनीहरुलाई आफ्नो कारण प्रस्तुत गर्दै आफ्नो कुरा राख्ने मौका दिइन्छ ।

उनीहरुमाथि कारेगाउँमा भएको हिंसामा सामेल भएको आरोप लगाइएको छ  । जबकी यसमा केही व्यक्ति त शारीरिक रुपमा उपस्थित पनि थिएनन् । उनीहरुमाथि यस्तो आरोप लगाइएको छ कि मानौँ उनीहरुले बन्दुक या लाठी उठाएर हिंसा गरेका हुन् । तर, उनीहरु सबै लेख्ने, पढ्ने–पढाउने व्यक्तिहरु हुन् । यस आरोपमा हिंसाको अर्थ के हो ?

सुधा भारद्वाज वकील हुन्, आनंत तेलतुंबडे आर्थिक र सामाजिक विश्लेषण गर्ने लेखक हुन् । यसमा एक कार्यकर्ताको अतिवादी वामपन्थी सोच रहेको छ, तर यही आधारमा तपाईं कसैलाई जेलमा हाल्न सक्नुहुन्छ ?

उनीहरुमाथि माओवादी–नक्सल समर्थक भएको आरोप पनि लगाइएको छ । तर, प्रहरीसँग उनीहरुको सम्बन्ध भएको प्रमाण हुनुपर्छ । अदालतमा प्रमाण दिनुपर्छ ।

के बदलियो चार वर्षमा ?

पाँच वर्षअघि यस्तो थिएन । पछिल्लो चार वर्षमा डर, भय र आतंकको माहौल बढेको छ । सरकारको रवैया निरंकुश बन्दै गइरहेको छ । अल्पसंख्यक, दलित र मुस्लिमप्रति जस्तो व्यवहार भइरहेको छ, यो चिन्ता विषय हो ।

पहिले कानून यसरी काम गर्दैन थियो । आधा रात प्रहरी कसैलाई उठाउन पुग्दैन थियो । यदी तपाईंमाथि कुनै मुद्दा चल्न लागेको थियो भने तपाईंलाई जानकारी दिइन्थ्यो ।

सरकार आफ्नो उद्देश्यमा सफल भयो भने हालत योभन्दा गम्भिर हुन सक्छ । शक्तिको बलमा जनताको आवाज दबाउन जुट्नेछ ।

मेरो विचारमा संकटकालको स्थिति आजको तुलनामा माइल्ड अर्थात् कम खतरनाक स्थिति थियो । किनभने आज मानिसमा डर र भयको माहौल छ, जुन संकटकालमा थिएन । सायद संकटकाल कम समय चलेको हुनाले यस्तो हुन सक्छ किनभने यो अवस्या विगत चार वर्षदेखि चलिरहेको छ ।

यदी सन् २०१९ पछि यो स्थिति आगामी पाँच वर्षसम्म बन्यो भने स्थिति के हुनेछ तपाईं त्यसको कल्पना मात्र गर्न सक्नुहुनेछ ।
 

Please suscribe Tribeni Nepal to watch more nepali movies and songs.

Maya Ko Jal

Chatyang

Ghaam Chaya

Dui Kinara

Sarangi

Pool Pani Maya Bho